Του Γιώργου Δαλιάνη

Μετά την επιβολή του capital control στις τραπεζικές συναλλαγές, οι επιχειρήσεις υπέστησαν καίριο  πλήγμα και τώρα προσπαθούν να βρουν λύσεις  για την αντιμετώπιση των προβλημάτων ρευστότητας που ανέκυψαν , από την επιβολή περιορισμών στη διακίνηση κεφαλαίων από και προς το εξωτερικό. Ιδιαίτερα μεγάλο είναι το πλήγμα των εισαγωγικών αλλά και των εξαγωγικών επιχειρήσεων.

Είναι προφανές ότι το capital control  θα διαρκέσει για μεγάλο χρονικό διάστημα (όπως και στην Κύπρο), οι επιχειρήσεις οφείλουν για την επιβίωσή τους να αντιδράσουν και να βρουν άμεσα λύσεις.

Πιστεύουμε ότι ένας τρόπος άμεσης αντίδρασης είναι το άνοιγμα εταιρικού τραπεζικού λογαριασμού στο εξωτερικό. Η κυκλοφορία των κεφαλαίων είναι ελεύθερη και δεν τίθεται κανένας νομικός περιορισμός για το τύπο και για το ύψος των καταθέσεων. Επίσης, δεν υπάρχει φορολογικό πρόβλημα εφόσον οι συναλλαγές είναι νόμιμες και τα κεφάλαια, που θα διακινηθούν νομίμως φορολογηθέντα ή νομίμως απαλλασσόμενα.

Σήμερα, που είναι ανέφικτο (λόγω της επιβολής του capital control)  να σταλούν χρήματα στο εξωτερικό, το άνοιγμα λογαριασμού θα βοηθήσει τα μέγιστα τις εξαγωγικές επιχειρήσεις.

Οι εισπράξεις από τους πελάτες του εξωτερικού, μπορούν να κατατεθούν απευθείας στο τραπεζικό λογαριασμό του εξωτερικού και από εκεί να γίνουν όλες οι πληρωμές, τόσο στο εξωτερικό (προμηθευτές), όσο και στο εσωτερικό (ακόμη και μισθοδοσία προσωπικού).

Για να ανοιχθεί εταιρικός τραπεζικός λογαριασμός στο εξωτερικό υπάρχουν φυσικά προϋποθέσεις, ανάλογα με τη νομοθεσία του κράτους, που θα ανοιχθεί ο λογαριασμός, το είδος  και  τέλος την τράπεζα που θα επιλεγεί. Οι διαδικασίες μπορούν να γίνουν και απομακρυσμένα, με ανταλλαγή εγγράφων ή με τη μεσολάβηση νομίμως εξουσιοδοτημένων ατόμων.

Του Γιώργου Δαλιάνη

Στη φετινή, δήλωση φόρου εισοδήματος που θα υποβάλλουμε στους κωδικούς 029 για το φορολογούμενο και 030 για τη σύζυγο, καλούμαστε να δηλώσουμε εάν έχουμε περιουσία στο εξωτερικό, όπως ακίνητα, καταθέσεις, ομόλογα κλπ περιουσιακά στοιχεία.

Επίσης στον πίνακα Δ1 της δήλωσης καλούμαστε να δηλώσουμε τα ετήσια εισοδήματα (χρήσης 2014) αλλοδαπής προέλευσης, όπως τόκους, μερίσματα και δικαιώματα.

Στον πίνακα Δ2 και στο κωδικό 171 για το φορολογούμενο και 172 για τη σύζυγο, ζητείται να δηλωθεί το καθαρό εισόδημα από ακίνητη περιουσία που βρίσκεται στην αλλοδαπή.

Τέλος στον πίνακα Ε και στους κωδικούς 865 και 866 θα πρέπει να δηλώσουμε το κέρδος από μεταβίβαση τίτλων αλλοδαπής.

Τα ερωτήματα που τίθενται ή εκ του πονηρού, ή αντικατοπτρίζουν την αβεβαιότητα και το φόβο των συνεπών φορολογουμένων είναι :

• Θα μας εντοπίσουν αν δεν τα δηλώσουμε;
• Αν τα δηλώσουμε παρότι είναι νόμιμα θα μπλέξουμε;

Πάνω σε αυτά τα ερωτήματα οι φορολογούμενοι πρέπει να γνωρίζουν ότι:

Από 1/1/2015 με το ν.4170/2013 (ΦΕΚ Α 163/12.7.2013) έχει τεθεί σε ισχύ η οδηγία  (2011/16 /Ε.Ε.) , για τη διοικητική συνεργασία στον τομέα της φορολογίας που αφορά, μεταξύ άλλων, την αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών για εισοδήματα από απασχόληση, συντάξεις, ακίνητη περιουσία και ασφάλειες ζωής. Τα κράτη μέλη οφείλουν να κοινοποιούν τις παραπάνω πληροφορίες τουλάχιστον μια φορά ετησίως.

Από 1/1/2015 , όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ εκτός της Αυστρίας , εφαρμόζουν την αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών για τους τόκους από καταθέσεις που λαμβάνουν φυσικά πρόσωπα.

Από το 2016, η αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών θα εφαρμόζεται και σε άλλα χρηματοπιστωτικά προϊόντα (πχ ομόλογα, αμοιβαία). Η Αυστρία αντί αυτής της ανταλλαγής πληροφοριών μπορεί να παρακρατεί το 25% του φόρου και να μεταβιβάζει το 75% στο κράτος φορολογικής κατοικίας του δικαιούχου των τόκων.

Στο ίδιο νομικό πλαίσιο κινούνται και οι συμβάσεις που έχει υπογράψει η Ε.Ε. με Ελβετία, Ανδόρα, Μονακό, Λιχτενστάιν και Σαν Μαρίνο. Επιπλέον, η Ελλάδα έχει υπογράψει  διμερείς συμβάσεις ανταλλαγής πληροφοριών με τα εξαρτημένα εδάφη του Ηνωμένου Βασιλείου (Τζέρσεΐ, Γκέρνεσεΐ, Νήσος Μαν) των κάτω χωρών (Αρούμπα και πρώην Ολλανδικές Αντίλλες) καθώς και με τα συνδεδεμένα στο Ηνωμένο Βασίλειο εδάφη της Καραϊβικής, όπως οι Βρετανικές Παρθένοι Νήσοι και οι Νήσοι Κεΐμαν.

Το σύστημα αυτό, της αυτόματης ανταλλαγής χρηματοοικονομικών πληροφοριών είναι μέτρο που καταργεί στην ουσία το τραπεζικό απόρρητο και συνιστά αξιοσημείωτη πρόοδο για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής.

Από 1/1/2017 τίθεται σε ισχύ η σύμβαση για την αυτόματη ανταλλαγή χρηματοοικονομικών πληροφοριών, η οποία υπεγράφη στις 29/10/2014  με πρωτοβουλία του ΟΟΣΑ και βασίζεται στο μοντέλο που εισήγαγαν οι Η.Π.Α. για την εφαρμογή της νομοθεσίας Foreign Account Tax Compliance Act (FATCA). Η ανταλλαγή πληροφοριών θα αφορά τόσο τα υπόλοιπα τραπεζικών λογαριασμών, όσο και το εισόδημα από τόκους, μερίσματα και άλλα χρηματοοικονομικά προϊόντα, όπως και το εισόδημα από την πώληση ή ρευστοποίηση αυτών.  Η πλειονότητα των συμβαλλομένων κρατών δεσμεύεται προς διενέργεια πρώτης ανταλλαγής πληροφοριών τον Σεπτέμβριο του 2017. Τη σύμβαση έχουν υπογράψει μέχρι στιγμής 51  κράτη μέσα σε αυτά είναι όλα τα κράτη μέλη της Ε.Ε. εκτός από τη Βουλγαρία. Σε αντίθεση με τη FATCA  των Η.Π.Α., για την ανταλλαγή των πληροφοριών λαμβάνεται υπόψη η κατοικία και όχι η υπηκοότητα του προσώπου.

Είναι προφανές, ότι οι φορολογούμενοι οι οποίοι νομίμως έχουν αποκτήσει περιουσία ή διατηρούν καταθέσεις στην αλλοδαπή, δεν έχουν κανένα πρόβλημα να συμπληρώσουν τους επίμαχους κωδικούς στην ετήσια δήλωση φόρου εισοδήματος. Όσοι φορολογούμενοι έχουν πρόβλημα , στην δικαιολόγηση της απόκτησης και κατοχής περιουσίας καλό θα είναι να επωφεληθούν από το σχέδιο νόμου, <<Πρόγραμμα Εθελοντικής Αποκάλυψης κεφαλαίων και επενδύσεων και φορολογικής συμμόρφωσης>>, που κατέθεσε το Υπουργείο Οικονομικών, το οποίο προβλέπεται να ψηφιστεί μέσα στον Ιούνιο. Το σχέδιο προβλέπει ευνοϊκές έως και χαριστικές διατάξεις που ευνοούν την νομιμοποίηση αδήλωτης περιουσίας.

Με την εγκύκλιο του Υπουργείου Οικονομικών ΠΟΛ 1042/2015  δίνονται οδηγίες που περιγράφουν την διαδικασία και τη φορολογική μεταχείριση του εισοδήματος από μερίσματα, τόκους και δικαιώματα.

Του Γιώργου Δαλιάνη

«Την 28 Απριλίου του 2015, στη συνάντηση  του  Έλληνα Υπουργού Οικονομικών με τον Ελβετό υπουργό Dr. Jacques de Watterville και τον Υπουργό Επικρατείας κ. Παναγιώτη Νικολούδη, αποφασίσθηκε  συνεργασία μεταξύ Ελλάδας και Ελβετίας, η οποία θα κορυφωθεί με κοινό πολιτικό ανακοινωθέν των δύο υπουργών οικονομικών.
Το κοινό ανακοινωθέν θα αφορά την συμφωνία των δύο χωρών ότι:

(Α) Το ελληνικό Υπουργείο Οικονομικών θα καταθέσει σχέδιο νόμου, ή σχετική τροπολογία σε φορολογικό νομοσχέδιο, που θα προβλέπει Συμφωνία Εθελοντικής Αποκάλυψης (Voluntary Disclosure Agreement) στο πλαίσιο της οποίας οι Έλληνες πολίτες, που έχουν καταθέσεις στο εξωτερικό, θα μπορούν να τις νομιμοποιήσουν (χωρίς την υποχρέωση να τις επαναπατρίσουν) χρησιμοποιώντας διαδικτυακή εφαρμογή στην οποία θα δηλώνουν τις καταθέσεις αυτές, θα καταβάλουν φόρο με έναν συγκεκριμένο συντελεστή και θα λαμβάνουν ένα «κωδικό τακτοποίησης» για το ποσό το οποίο δήλωσαν. Για το ποσό αυτό το ελληνικό κράτος θα τους εξασφαλίζει τη μη δίωξη για φοροδιαφυγή, αλλά όχι για άλλα ποινικά αδικήματα.

(Β) Η Ελβετική κυβέρνηση δεσμεύεται ότι θα μεριμνήσει, ώστε οι ελβετικές τράπεζες να αποστείλουν επιστολή στους Έλληνες πολίτες (οι οποίοι διατηρούν λογαριασμούς σε αυτές), με την οποία θα τους πληροφορούν για τη σύναψη της Συμφωνίας Εθελοντικής Αποκάλυψης (Voluntary Disclosure Agreement) με τις ελληνικές αρχές και θα τους ζητούν να προσκομίσουν, εντός του 2015, τον «κωδικό τακτοποίησης» (βλ. Α πιο πάνω) (ή άλλο πιστοποιητικό από τις ελληνικές φορολογικές αρχές), που αφορά τις καταθέσεις τους. Η εν λόγω επιστολή θα καθιστά σαφές ότι, σε περίπτωση που τα εν λόγω δικαιολογητικά (κωδικός τακτοποίησης ή άλλο πιστοποιητικό από ελληνική ΔΟΥ) δεν προσκομιστεί, ο τραπεζικός λογαριασμός θα κλείσει.»
Η Ελβετία προχωρά σε αυτή τη κίνηση, γιατί μετά την εφαρμογή της οδηγίας 2011/16/Ε.Ε. (την οποία έχει αποδεχθεί), για να προστατέψει τις Τράπεζες της από μια πιθανή μεταφορά χρηματικών ποσών σε φορολογικούς «παραδείσους» της Καραϊβικής ή της Ασίας. Το Ελληνικό κράτος από την μεριά του, έχει την ευκαιρία να φορολογήσει αυτές τις επενδύσεις και να εισπράξει ένα αξιοσέβαστο ποσό φόρων. Με αφορμή αυτή τη συνεργασία, το Υπουργείο Οικονομικών έθεσε σε διαβούλευση σχέδιο νόμου, «Πρόγραμμα Εθελοντικής Αποκάλυψης κεφαλαίων και επενδύσεων και φορολογικής συμμόρφωσης».

Με το πρόγραμμα αυτό καλούνται φυσικά ή νομικά πρόσωπα ή νομικές οντότητες, φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας, να δηλώσουν εντός εύλογου χρονικού διαστήματος από τη ψήφιση και δημοσίευση του νόμου, κεφάλαια ή/ και επενδύσεις, οι οποίες βρίσκονται στην αλλοδαπή και εφόσον καταβάλουν οι ίδιοι, στη Δ.Ο.Υ. που ανήκουν, το φόρο με συντελεστή 15%, θα τύχουν φορολογικής ασυλίας. Για την εφαρμογή αυτών των διατάξεων, τα κεφάλαια ή/ και οι επενδύσεις, πρέπει να υπάρχουν κατατεθειμένες ή επενδυμένες στην αλλοδαπή κατά την 30^η Απριλίου 2015. Με την καταβολή του φόρου δεν ερευνάται ο τρόπος απόκτησης και τα ποσά αυτά θα  λαμβάνονται υπόψη για την κάλυψη ή τον περιορισμό των τεκμηρίων απόκτησης περιουσίας και τεκμηρίων διαβίωσης.

Επίσης, με την καταβολή του φόρου, δεν έχει εφαρμογή η περίπτωση α της παραγράφου ιη του άρθρου 3 του ν.3691/2008, όπως ισχύει (ΦΕΚ Α 166/05.08.2008) και τα δηλωθέντα απαλλάσσονται από οποιοδήποτε άλλο φόρο, τέλος ή εισφορά. Με την αποδοχή δεν επιτρέπεται η συνέχιση ή διενέργεια νέου φορολογικού ελέγχου, εκτός εάν προκύψουν νέα στοιχεία σύμφωνα με το άρθρο 25 του ν.4174/2013. Μετά την άκαρπη παρέλευση της προθεσμίας, όσοι φορολογούμενοι δεν ανταποκριθούν θα υποστούν φορολογικό έλεγχο. Το Υπουργείο Οικονομικών θα κληθεί να ελέγξει (όπως αναφέρει δημοσίευμα της Καθημερινής) 1.380.000 ΑΦΜ , που περιλαμβάνονται στις περίφημες λίστες όπως, Λαγκάρντ, τη μεγάλη λίστα των 54.256 φυσικών προσώπων που έστειλαν τα χρήματά τους στο εξωτερικό. Τη λίστα με τα 65 cd, που περιλαμβάνει στοιχεία τραπεζών για τις περιόδους 2000 – 2012 και αφορούν μεγαλοκαταθέτες.

Το Υπουργείο Οικονομικών αναγνωρίζοντας την αδυναμία του να διεκπεραιώσει αυτούς τους ελέγχους, λόγω έλλειψης υποδομών και επάρκειας (πλήθος και εμπειρίας) του ελεγκτικού του μηχανισμού, στο ίδιο σχέδιο προωθεί και την ακόλουθη ρύθμιση.

Κάθε πρόσωπο υποκείμενο φορολογίας και πρόσωπα που διαλαμβάνονται σε υποθέσεις, για τις οποίες έχουν εκδοθεί μέχρι τη δημοσίευση του παρόντος στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως εντολές ελέγχου, έρευνας ή επεξεργασίας, εισαγγελικές παραγγελίες ή αιτήματα και εντολές διερεύνησης από δικαστική ή φορολογική ή ελεγκτική αρχή και από την Αρχή του άρθρου 7 του ν.3691/2008 (ΦΕΚ Α΄ 166/05.08.2008), καθώς και τα εμπλεκόμενα με αυτά πρόσωπα, δύνανται να υποβάλλουν ανά οικονομικό/φορολογικό έτος, αρχικές ή συμπληρωματικές δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος για κάθε προσαύξηση περιουσίας κατά την έννοια της παραγράφου 4 του άρθρου 21 του ν.4172/2013 (ΦΕΚ Α΄ 167/23.07.2013) και της παραγράφου 3 του άρθρου 48 του ν.2238/1994 (ΦΕΚ Α΄ 151/16.09.1994), προσδιοριζόμενη ιδιαιτέρως από το ύψος της κινητής και ακίνητης περιουσίας και του επιπέδου διαβίωσής των, που αποκτήθηκε μέχρι και την 31/12/2014, καταβάλλοντας φόρο που αντιστοιχεί σε συντελεστή αυτοτελούς φορολόγησης τριάντα τοις εκατό 30%, χωρίς την επιβολή πρόσθετου φόρου ή προστίμου.
Η υποβολή των αρχικών ή συμπληρωματικών δηλώσεων, πραγματοποιείται κατά παρέκκλιση των διατάξεων του δευτέρου εδαφίου της παραγράφου 1 του άρθρου 18 του ν.4174/2013 (ΦΕΚ Α΄ 170/26.07.2013) και της παραγράφου 3 του άρθρου 19 του εν λόγω νόμου.
Η προθεσμία υποβολής κατά τα ανωτέρω, των αρχικών ή συμπληρωματικών δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος ορίζεται μέχρι την 31η Ιουλίου 2015.
Με την καταβολή του φόρου εξαντλείται η φορολογική υποχρέωση για το ποσό της αδήλωτης διαφοράς, που αφορά η δήλωση του παρόντος. Ενδεχόμενη περαιτέρω προκύψασα από έλεγχο αποκρυφθείσα φορολογητέα ύλη, υπάγεται σε φορολόγηση ως κέρδος από επιχειρηματική δραστηριότητα συναθροιζόμενη με τα δηλωθέντα φορολογητέα εισοδήματα, ανά οικονομικό/φορολογικό έτος και φορολογείται με τις αντίστοιχες γενικές διατάξεις.
Επίσης, με την καταβολή του φόρου δεν έχει εφαρμογή η περίπτωση α’ της παραγράφου ιη’ του άρθρου 3 του ν. 3691/2008, όπως ισχύει (ΦΕΚ Α΄ 166/05.08.2008) και η δηλωθείσα διαφορά απαλλάσσεται από οποιοδήποτε άλλο φόρο, τέλος ή εισφορά.
Στο πεδίο εφαρμογής των ρυθμίσεων του παρόντος άρθρου υπάγονται οι εκκρεμείς υποθέσεις φορολογίας εισοδήματος και κεφαλαίου.
Για την υπαγωγή στις ρυθμίσεις, ως εκκρεμείς υποθέσεις νοούνται εκείνες, που μέχρι την ημερομηνία έναρξης ισχύος του νόμου:
α) δεν έχει εκδοθεί εντολή ελέγχου,
β) έχει εκδοθεί εντολή ελέγχου και ο έλεγχος και δεν έχει ολοκληρωθεί ή έχει εκδοθεί πράξη προσδιορισμού φόρου, αλλά δεν έχει οριστικοποιηθεί,
γ) έχει ασκηθεί ενδικοφανής προσφυγή του άρθρου 63 του ν.4174/2013 ή εκκρεμεί ενώπιον των διοικητικών δικαστηρίων ή του Συμβουλίου της Επικρατείας εμπροθέσμως ασκηθέν ένδικο βοήθημα ή μέσο. Ως εκκρεμείς θεωρούνται και οι υποθέσεις για τις οποίες έχει εκδοθεί οριστική απόφαση του πρωτοβάθμιου ή δευτεροβάθμιου δικαστηρίου και δεν έχει παρέλθει η προθεσμία άσκησης έφεσης ή αναίρεσης αντιστοίχως. Με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών δύναται να καθορίζονται ο τρόπος, οι διαδικασίες καθώς και οι λεπτομέρειες εφαρμογής των διατάξεων του παρόντος άρθρου.

• Το σχέδιο αυτό για να είναι αποτελεσματικό θα πρέπει να εγγυάται ασφάλεια δικαίου και κυρίως να δημιουργεί τη σιγουριά, ότι το Δημόσιο με κάποια αφορμή δεν θα επανέλθει. Ο φορολογικός συντελεστής θα πρέπει να είναι ελκυστικός.
• Να είναι δίκαιος. Δεν είναι δυνατόν για τους κατέχοντες στο εξωτερικό ο συντελεστής να είναι 15%  και τους κατέχοντες στην Ελλάδα 30%.
• Οι κατέχοντες πριν το 2000 (όριο παραγραφής) ή οι κληρονόμοι αυτών δεν είναι δυνατόν να αποδεχθούν τους ίδιους υψηλούς συντελεστές.
• Το σχέδιο είναι καθαρά εισπρακτικό, διότι μετά τη φορολόγησή τους οι επενδύσεις μπορούν να παραμείνουν στο εξωτερικό. Οι προηγούμενοι νόμοι, αλλά και η διεθνής εμπειρία θέλει αυτή η αμνηστία να τη συνδυάσει με την επιστροφή των χρημάτων και των λοιπών επενδύσεων στην Ελλάδα. Σε αυτή τη περίπτωση πρέπει να προβλεφθεί μικρότερος συντελεστής στις περιπτώσεις επαναπατρισμού των επενδύσεων.
• Παρότι είναι εξαιρετικά δύσκολο, το Υπουργείο Οικονομικών θα πρέπει στο νόμο να εντάξει και την νομιμοποίηση των χρημάτων που λόγω του φόβου που δημιούργησε η κρίση βρίσκονται σε θυρίδες και τα σεντούκια των Ελλήνων φορολογικών κατοίκων.

Θα πειστούν οι ασυνεπείς (ή  οι συστηματικά φοροδιαφεύγοντες) να συμμορφωθούν; Και αν όχι, το Υπουργείο Οικονομικών και οι Δικαστικές αρχές είναι σε θέση να εφαρμόσουν τη νομοθεσία; Βασικός παράγοντας επιτυχίας του μέτρου σε κάθε περίπτωση θα είναι η εμπέδωση κλίματος εμπιστοσύνης και οικονομικής σταθερότητας. Το κλίμα δυστυχώς δεν είναι ευνοϊκό.

Τέλος, πιστεύουμε ότι το μέτρο θα πρέπει να εφαρμοστεί παράλληλα με το περιουσιολόγιο και να περιλαμβάνει γενικότερα μια γενική εθελοντική φορολογική συμμόρφωση.

Του Γιώργου Δαλιάνη, Διευθύνων Σύμβουλος της Artion

με τη συνεργασία του Άγγελου Παναγόπουλου, Στέλεχος της Artion

Τα εισοδήματα από συγγραφικά δικαιώματα, ανέκαθεν αντιμετωπίζονταν  με ειδικό τρόπο τόσο από τον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (Κ.Φ.Ε.) όσο και από τον Κώδικα Βιβλίων και Στοιχείων (Κ.Β.Σ.) και τους νόμους που τον αντικατέστησαν. Ποια είναι όμως η αντιμετώπισή τους σήμερα;

Τήρηση βιβλίων και έκδοση στοιχείων

Σε ό,τι αφορά τώρα την υποχρέωση τήρησης βιβλίων και έκδοσης στοιχείων από 1/1/2015 και σύμφωνα με τα Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα (περ. γ, παρ. 1, άρθρο 39 του Ν. 4308/2014) ισχύουν τα ακόλουθα:

Δεν υπόκεινται στις ρυθμίσεις αυτού του νόμου τα παρακάτω φυσικά πρόσωπα που εμπίπτουν στην παράγραφο 2γ του άρθρου 1.

α)….

β) Τα φυσικά πρόσωπα, τα οποία, ευκαιριακά και ως παρεπόμενη απασχόληση, πωλούν προϊόντα ή παρέχουν υπηρεσίες, εφόσον οι συναλλαγές αυτές στο σύνολό τους δεν υπερβαίνουν το ποσό των 10.000 ευρώ ετησίως.

γ) Δημόσιοι ή ιδιωτικοί υπάλληλοι ή συνταξιούχοι που είναι συγγραφείς ή εισηγητές εκπαιδευτικών προγραμμάτων και σεμιναρίων, εφόσον δεν ασκούν άλλη επιχειρηματική δραστηριότητα.

Επομένως, επειδή τα πρόσωπα αυτά δεν υποχρεούνται στην τήρηση βιβλίων και στην έκδοση στοιχείων, θα πρέπει η οντότητα προς την οποία παρέχεται η υπηρεσία  να εκδίδει το προβλεπόμενο παραστατικό, ώστε να διασφαλίζεται η δήλωση των εισοδημάτων από τους υπόχρεους και η μετέπειτα φορολόγησή τους. Το παραστατικό αυτό είναι το αναφερόμενο στην παρ. 10 του άρθρου 8 του Ν. 4308/2014, δηλαδή τιμολόγιο με την ονομασία «απόδειξη δαπάνης» ή «τίτλος κτήσης».

Εισόδημα

Από 01/01/2014 και σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 4172/2013 (ΚΦΕ) τα εισοδήματα από  δικαιώματα αποτελούν κατ’ αρχήν εισόδημα από κεφάλαιο και από το φορολογικό έτος 2014 και μετά δηλώνονται στον ξεχωριστό πίνακα Δ1 του έντυπου Ε1.

Εξειδικεύοντας και σύμφωνα  με την ΠΟΛ. 1042/26-1-2015: Φορολογική μεταχείριση του εισοδήματος από μερίσματα, τόκους και δικαιώματα καθορίζοντα στην παράγραφο  14  οι κάτωθι  περιπτώσεις φορολόγησης των δικαιωμάτων ημεδαπής προέλευσης

α) Όταν ασκείται επιχειρηματική δραστηριότητα εξαιτίας των δικαιωμάτων που κατέχει,  ο φορολογούμενος – φυσικό πρόσωπο και έχει κάνει έναρξη επιτηδεύματος, ως ελεύθερος επαγγελματίας ή εμπορική επιχείρηση, με δραστηριότητα σχετική με την είσπραξη δικαιωμάτων, όπως π.χ συγγραφείς για τα συγγραφικά δικαιώματα.  Στην περίπτωση αυτή τα δικαιώματα δεν συμπληρώνονται στον πίνακα Δ1 αλλά στον Γ2 από επιχειρηματική δραστηριότητα.

Όταν παράλληλα, με την δραστηριότητα του συγγραφέα , ο φορολογούμενος παρέχει και άλλες υπηρεσίες σε αυτή τη περίπτωση τα έσοδα αυτά φορολογούνται με τις γενικές διατάξεις.

β)  Όταν δεν ασκείται επιχειρηματική δραστηριότητα εξαιτίας των δικαιωμάτων που κατέχει, ακόμη και αν έχει πραγματοποιήσει έναρξη εργασιών για άλλη δραστηριότητα, ο φορολογούμενος – φυσικό πρόσωπο στην περίπτωση αυτή με την παρακράτηση φόρου 20% εξαντλείται η φορολογική υποχρέωση και τα έσοδα δηλώνονται στον πίνακα Δ1 στον κωδικό 671-672 της φορολογίας εισοδήματος.

Παράδειγμα

Συνταξιούχος έχει κάνει έναρξη επιτηδεύματος με κύρια δραστηριότητα ως φοροτεχνικός σύμβουλος  και παράλληλα ως συγγραφέας . Για τις δραστηριότητες αυτές τηρεί απογραφικό λογιστικό σύστημα και εκδίδει τιμολόγια και για τις δύο δραστηριότητες. Από τη δραστηριότητα του φοροτεχνικού συμβούλου εισέπραξε 35.000€  και από την δραστηριότητα του συγγραφέα εισέπραξε 25.000€. Είχε και κοινές δαπάνες 10.000€  οι οποίες επιμερίζονται βάση τζίρου σε κάθε δραστηριότητα. Για τη δραστηριότητα του συμβούλου αναλογούν (μειώνουν τα κέρδη )  κατά 5.833€ και το υπόλοιπο 29.167€  φορολογείται ως εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα με 26 % . Το ποσό των 25.000€ φορολογείται ολόκληρο (δεν αφαιρούνται τα αναλογούντα έξοδα 4.167€) με 20% και εξαντλείται η φορολογική υποχρέωση.

Δεδομένου ότι οι βεβαιώσεις αποδοχών που αποστέλλουν  οι εταιρείες με την χρήση ηλεκτρονικής μεθόδου αφορούν μόνο τα εισοδήματα από επιχειρηματική δραστηριότητα και εισοδήματα από μισθωτή εργασία και συντάξεις  η Φορολογική Διοίκηση δεν έχει ηλεκτρονική πληροφόρηση για τα εισοδήματα αυτά και θα πρέπει οι φορολογούμενοι να τα συμπληρώσουν στο έντυπο φορολογίας εισοδήματος.

Το ίδιο συνεπάγεται κι από το έντυπο απόδοσης φόρου δικαιωμάτων καθώς τα εν λόγω εισοδήματα εμπίπτουν στην «Περίπτωση γ της παραγράφου 1 του άρθρου 64″ενώ για τις ηλεκτρονικές βεβαιώσεις αποδοχών από επιχειρηματική δραστηριότητα η ΠΟΛ 1051/2015 αναφέρει ότι αφορούν «Περίπτωση δ της παραγράφου 1 του άρθρου 64″. Επίσης ο ίδιος τύπος αναφέρεται και στο έντυπο στο taxisnet όταν υποβάλουμε την δήλωση παρακρατούμενου φόρου. Άρα όλα συγκλίνουν στο ότι δεν μπορεί να δώθεί ηλεκτρονική βεβαίωση εισοδήματος από δικαιώματα για την παρακράτηση φόρου γιατί αφορά διαφορετικό τύπο εισοδήματος με αυτές που στέλνονται ηλεκτρονικά.